http://www.jineart.com Dr. Ramazan Mercan tr http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=58 Gebe kadýnlarýn merak ettiði en önemli konulardan bir tanesi de gebelikte tarama testlerinin ne zaman yapýlacaðýdýr. Bazý hastalar bu testleri direk olarak bebeðin bir zeka testi gibi kabul etmekte ve anormal bir sonuç durumunda da ciddi bir yýkýma uðramaktadýr. Bu testlerle ilgili ayrýntýlara girmeden önce bu testlerin sadece bir tarama testi olduklarýný, bize sadece bebeðin durumu konusunda bir fikir verdiklerini ve normal-anormal sonuçlarýn mutlak bir sonuç olmadýðýný söylemek istiyorum. Hastaya test yapýlmadan önce bu durumun detaylý olarak anlatýlmasý, anormal sonuç durumunda hastalarýn gereksiz stres ve panik durumunu önleyecektir. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=57 Daha önceki yazýlarýmýzda endometriozisle ilgili yazýmýzda hastalýða detaylý olarak deðinmiþtim. Endometriozis alt grubu içerisinde endometrioma veya çukulata kistine ayrýca ele almak istiyorum. Çukulata kistinin oluþum nedenleri kesin olarak bilinememektedir. Öne sürülen faktörlerden en önemlisi adet sýrasýnda tüplerden karýn içerisine akan kandaki hücrelerin yumurtalýða yerleþmesi ve daha sonra yumurtalýk iç kýsmýna geçmesi ve bu hücrelerin oluþturduðu kanýn birikmesi sonucunda kistik bir kitlenin oluþmasýdýr. Bilindiði gibi bütün kadýnlarda dýþarýya doðru adet kanamasý olurken bir miktar kanda tüplerden karýn içerisine dökülür. Bu kanýn içerisinde rahim iç tabakasýný döþeyen ve her ay adet kanamasýna neden olan hücreler de yer almaktadýr. Ýþte bu hücreler yerleþtikleri bölgelerde her ay kanamaya neden olarak bu þekilde yumurtalýk kistlerine veya diðer bölgelerde küçük kitlelere ve aðrýya neden olabilirler. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=56 Azospermi meni örneðinde hiç sperm olmamasý olarak tanýmlanmaktadýr. Genel populasyonun %1’nde ve çocuðu olmayan (infertil) erkeklerin %10-15’inde azospermiye rastlanmaktadýr. Azospermi genel olarak týkanýklýða baðlý olan ve olmayan olmak üzere iki grupta incelenmektedir. Týkanýklýða baðlý azospermi doðuþtan sperm kanalarýnýn bir bölümünün eksikliði, genital enfeksiyonlar ve cerrahi giriþimler sonrasý gerçekleþebilir. Týkanýklýða baðlý olmayan azospemiler ise genetik bozukluklar, testislerin doðuþtan yukarýda kanallarda kalmasý, testis torsiyonu, bazý enfeksiyonlar ve radyasyon gibi nedenlere baðlý olarak geliþebilir. Týkanýklýða baðlý azospermilerde kanallarýn açýlmasý için bazý cerrahi giriþimler denenebilir. Cerrahi giriþim ile baþarý elde edilmeyen hastalarda ve týkanýklýða baðlý olmayan azospermilerde tek tedavi yöntemi cerrahi yolla sperm elde edilmesi ve mikroenjeksiyon uygulanmasýdýr. Týkanýklýða baðlý olan hastalarda cerrahi yolla elde edilen spermlerle aþýlama veya normal tüp bebek uygulamasý yapýlabilir, ancak baþarý þansý düþüktür. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=55 Ertesi gün hapý kullanýmý giderek yaygýnlaþmakta ve bu konuda bize gelen sorular da giderek artmaktadýr. Bu konuda elimizde kesin veriler olmamakla birlikte ertesi gün haplarýnýn yaygýn kullanýmý ile istenmeyen gebelik nedeniyle yapýlan kürtajlarýn sayýsýnýn %50 oranýnda azalacaðý düþünülmektedir. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=54 Gebelikte hipertansiyon anne ve bebek için en önemli risk faktörlerinden bir tanesidir. Hipertansiyon gebeliklerin %12-22’sinde görülmektedir. Bunlarýn %70’i gebelik hipertansiyonu ve %30’u kronik hipertansiyona baðlýdýr. A.B.D’de anne ölümlerinin %15-20’si hipertansiyona baðlýdýr. Gebelikte preeklampsi (hipertansiyon, ödem ve idrarda protein) görülme sýklýðý %5-8 olup ilk gebeliklerde daha çok ortaya çýkmaktadýr. Diðer risk faktörleri arasýnda anne yaþýnýn 35’ten yüksek olmasý, ikiz gebelik, diabet, kollagen doku hastalýklarý, böbrek hastalýklarý, antifosfolipid sendromu, daha önceki gebeliklerde preeklampsi görülmesi ve aile öyküsü sayýlabilir. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=53 Doktor seçiminin hastalar açýsýndan oldukça zor konulardan bir tanesidir. Özellikle Kadýn-Doðum ve Diþ Hekimlðii gibi alanlarda hastalar doktor seçimine daha çok önem vermekte ve genellikle seçilen hekimle birliktelikleri yaþam boyu devam etmektedir. Kadýn-Doðum alt alanlarýna baktýðýmýzda ise Onkoloji’de hastanýn seçim þansý oldukça kýsýtlý olup, bu konuda yeterli hekim sayýsý az olduðu için belli hekimlere yönelmektedir. Kýsýrlýk ve gebelik konularýnda ise durum oldukça farklý olup, hastalar birçok faktörü birarada düþünmektedir. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=52 Ýkiz gebelik oraný toplumdan topluma büyük farklýlýklar göstermektedir. Japonya’da her 1000 doðumdan 6.7’si ikiz iken, bu oran Nijerya’da 1000 doðumda 40 ikiz olmaktadýr. Ayný yumurta ikizinde oran genelde heryerde ayný olup, 1000’de 3.5 þeklinde iken, ayrý yumurta ikizlerinde oran deðiþik yerlerde farklýlýklar göstermektedir. Yardýmcý Üreme Tekniklerindeki geliþmeler sonucunda çoðul gebelik oranlarýnda da büyük bir artýþ görülmüþtür. Tüp bebek uygulamalarýnda çoðul gebelik oranlarý %20-30 dolayýnda olup, bu oranýn azaltýlmasý için tek embryo transferi giderek daha yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=51 Epidural anestezinin yaygýnlaþmasý ile birlikte normal doðuma olan ilgi de giderek artmaktadýr. Epidural analjezi veya anestezi ile normal doðum halk arasýnda aðrýsýz doðum olarak da bilinmektedir. Ayrýca normal doðumun yanýnda sezaryen doðumlarýnda büyük bir bölümü artýk epidural anestezi altýnda gerçekleþmektedir. Ancak hala epidural analjezi ile ilgili yanlýþ kaygýlarla sýklýkla karþýlaþýyoruz. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=50 Ýleri yaþ gebeliði genel olarak 35 yaþ üstü gebelikler için kullanýlan bir terimdir. Toplumsal ilerleme ve kadýnlarýn iþ yaþamýna daha çok katýlýmlarý sonucunda ileri yaþ gebeliklerin oraný giderek artmaktadýr. Türkiye’de de üniversite mezunu ve iþ yaþamýnda üst düzeye gelebilen kadýnlarýn oraný hýzla artýþþ göstermektedir. Üniversite sýnavlarýnda dereceye girenlerin önemli bir bölümünü kýz öðrencilerin oluþturduðunu görebiliyoruz. Üniversite ve sonrasýnda kariyer için geçen zaman nedeniyle evlenme ve çocuk sahibi olma zamaný ertelenmektedir. http://www.jineart.com/modules.php?name=News&file=article&sid=49 OHSS tüp bebek uygulamalarýnýn en önemli komplikasyonlarýndan birisi olup, ölüme kadar giden bir tablo ile ortaya çýkabilmektedir. OHSS damarlardan karýn zarý boþluðuna proteinden zengin bir sývýnýn geçiþi ile karakterizedir. Bu olaya yol açan temel neden tam olarak bilinmemekle birlikte kýlcal damar geçirgenliðindeki ani bir artýþa baðlý olduðu düþünülmektedir. Tüp bebek uygulamalarýnýn %1-30 (ortalama %2-3)’unda hiperstimülasyon görülebilir. En çok görüldüðü hasta gruplarý polikistik over sendromu olan, genç, zayýf ve ultrasonda yumurtalýklarda çok sayýda follikülü olan hastalardýr.